Kliknij, aby powiększyćFilm, 1980
Lśnienie
Brytyjsko-amerykański horror psychologiczny z 1980 roku w reżyserii Stanleya Kubricka, ekranizacja powieści „Lśnienie” Stephena Kinga. Początkujący pisarz obejmuje posadę zimowego stróża odciętego od świata górskiego hotelu, a jego syn widzi tam rzeczy, których nie powinien.
- Tytuł oryginalny
- The Shining
- Premiera
- 1980
- Rodzaj
- Film
- Reżyseria
- Stanley Kubrick
- Scenariusz
- Diane Johnson, Stanley Kubrick
- Muzyka
- Wendy Carlos
- Zdjęcia
- John Alcott
- Na podstawie
- Lśnienie
- Czas trwania
- 144 min
- Budżet
- 19 mln USD
- Wpływy
- 47,3 mln USD
Książka a ekranizacja
| W książce | Na ekranie |
|---|---|
| W powieści pokój, którego Danny ma unikać, ma numer 217. | W filmie to pokój 237. Hotel Timberline Lodge, którego użyto do ujęć zewnętrznych, poprosił, by nie pokazywać prawdziwego pokoju 217, więc podstawiono nieistniejący numer. |
| W powieści ożywają żywopłotowe zwierzęta. | Z powodu ograniczeń efektów specjalnych ówczesnego kina zwierząt nie ma, a w filmie pojawia się labirynt z żywopłotu. |
| King przedstawił Jacka jako sympatycznego, dobrze zamierzającego człowieka, który stopniowo traci kontrolę, a o jego alkoholizmie jest znacznie więcej. | Jack Kubricka jest od początku trochę groźny, a film jest skupiony bardziej na nim niż na Dannym. |
| Wendy jest samodzielna i opanowana. | W filmie jest potulna, bierna i łatwo wpada w histerię. King mówił w BBC, że to nie jest kobieta, którą opisał. |
| Ullman jest autorytarny i snobistyczny. | Filmowy Ullman jest uprzejmy i troszczy się o Jacka, a pełni głównie rolę przekazującego informacje. |
| Znaczną część fabuły zajmuje śledztwo Jacka w historii hotelu na podstawie albumu z wycinkami. | W filmie ten wątek zredukowano do kilku drobnych elementów. Kubrick nakręcił scenę z albumem, ale usunął ją w montażu. |
Ciekawostki
Według Księgi rekordów Guinnessa rekord liczby powtórzeń jednej sceny w historii kina należy do sceny, w której Danny rozmawia z Hallorannem o „lśnieniu”: w 2020 roku zapisano 148 dubli. Wcześniejszy rekord, 127 dubli, Lee Unkrich kwestionuje.
Kwestię „Heeeere’s Johnny!” zaimprowizował Nicholson. Kubrick, który od lat mieszkał w Anglii, nie znał jej pochodzenia z programu Johnny’ego Carsona i niemal użył innego ujęcia. Jedne z drzwi użytych w filmie były prawdziwe, bo Nicholson zniszczył atrapę zbyt szybko.
Ujęcia otwierające, nakręcone z lotu ptaka, to m.in. Saint Mary Lake z Wild Goose Island w Parku Narodowym Glacier. Odrzuty z tych zdjęć Ridley Scott wykorzystał w zakończeniu oryginalnej wersji kinowej „Blade Runner” (1982).
Garrett Brown, wynalazca Steadicamu, opisał, że do ujęć jazdy Danny’ego na trójkołowcu kamerę zamontowano na platformie przypominającej wózek inwalidzki.
Do europejskiej wersji Kubrick skrócił film o około 25 minut. Anne Jackson i Tony Burton figurują w napisach, mimo że ich sceny wycięto.
Vivian Kubrick, córka reżysera, nakręciła w wieku 17 lat dokument „Making The Shining”, który pokazano w brytyjskiej telewizji w 1980 roku. Zapisy z planu pokazują m.in. kłótnie z udziałem Kubricka.
Główny plakat w Stanach Zjednoczonych zaprojektował Saul Bass. Wraz z Kubrickiem rozważali ponad 300 projektów. Bass chciał czerwonego tła, ale Kubrick wybrał żółte.
Aktorki grające córki Grady’ego, Lisa i Louise Burns, są bliźniaczkami, jednak w filmie Ullman mówi, że dziewczynki miały około ośmiu i dziesięciu lat. W książce i scenariuszu są siostrami, nie bliźniaczkami.